اتوماتیک یا ست کنترل دستگاهی می باشد که بر روی خروجی پمپ آب نصب می شود و  وظیفه آن روشن و خاموش کردن پمپ آب، بنا به تقاضای مصرف کننده می باشد. بدین صورت که هرگاه مصرف کننده شیر آب را باز نماید با افت فشار در سیستم و یا عبور جریان آب از اتوماتیک یا ست کنترل برد فرمان روشن شدن به موتور صادر می نماید و بعد از بسته شدن شیر توسط مصرف کننده پمپ تا رساندن فشار خط به حد تعریف شده کار نموده و پمپ خاموش می گردد. جهت حفظ فشار خط، درون اتوماتیک یا ست کنترل شیر یک طرفه ای (سوپاپ) تعبیه شده است که جلوی بازگشت آب را از اتوماتیک به پمپ آب نمی دهد.

برخی از مارکهای ست کنترل موجود در بازار پنتاکس، فلو، ایمر، ماتریکس، ویکتوری، اهواز، استریم، دلتا، البرز، دراپ، اسپرونی، ایکار، لوارا و شوا می باشد، گروه فنی مهندسی دراک سرویس خدمات در شیراز آماده همکاری جهت مشاوره ، نصب ، تعمیر و نگهداری هرگونه اتوماتیک یا ست کنترل به شما عزیزان می باشد.

اجزای تشکیل دهنده ست کنترل:

بدنه کامل ست کنترل

برد الکتریکی

شیر یک طرفه یا سوپاپ

درجه

پیچ تنظیم فشار

دیافراگم و فنر

کابل های برق

محل قرار گیری اتوماتیک یا ست کنترل:

اتوماتیک یا ست کنترل روی پمپ آب یا ما بین پمپ و نزدیک ترین مصرف کننده آب خط قرار می گیرد.

راهکارهایی جهت نصب اصولی تر ست کنترل:

اگرارتفاع بین اولین مصرف کننده و پمپ آب بیشتر از ده متر باشد اتوماتیک نزدیک به مصرف کننده باید نصب گردد.

در صورت امکان خروجی ست کنترل باید به وسیله یک شلنگ انعطاف پذیر و قابل تحمل فشار به شبکه مصرف کننده وصل شود.

فشار کاری پمپ باید بالاتر از فشار استارت اتوماتیک باشد.

نباید ما بین پمپ و ست کنترل شیر یا مسیر عبور جریان آبی قرار گیرد.

هنگام نصب ست کنترل به فلش ها حک شده بر رور بدنه نزدیک به محل اتصال آب ( حدیده ) توجه گردد و فلش باید رو به بالا باشد.

ست کنترل را میتوان بر روی پمپ نصب و بر روی خروجی آن نیز یک شیر قرار داده و استفاده نماییم.

برخی از ست کنترل ها فقط به صورت افقی و برخی به صورت عمودی و برخی به هر دو صورت قابل بستن می باشند.

نحوه فعالیت و عملکرد ست کنترل چگونه است؟

ست کنترل دارای یک کلید حساس غیره تماسی بر روی برد و درون مسیر عبور آب آن می باشد، اگر آب با فشار 0.5 بار از درون آن رد شود باعث جابجایی کلید می شود و برد فرمان روشن شدن به پمپ آب می دهد، و اگر فشارآبی از درون آن عبور نکند، کلید اتوماتیک هم عمل نکرده و پمپ نیز روشن نمی گردد. و در برخی از مدلهای ست کنترل نیز بر اثر عبور آب از آن فرمان استارت صادر می شود. هنگام نصب ابتدا باید فشار خط آب یا مخزن را به وسیله گیج فشار،اندازه گیری نموده، اگر فشار 0.5 بار یا بیشتر بود اقدام به نصب اتوماتیک نماییم. اگر فشار آب خط ورودی به پمپ حدود 1.5 بار باشد ست کنترل تا ارتفاع حدود 8 متر و اگر فشار آب خط ورودی به پمپ حدود 2.5 بار باشد تا ارتفاع حدود 15 متر قادر به انتقال آب می باشد. ضمناٌ مقداری از این فشار صرف غلبه بر حجم وزنی آب در ارتفاع می شود و فشار خروجی از شیر کمتر از فشار ارسالی از پمپ می باشد.

به عبارت ساده تر اگر بدون پمپ از شیر ها آب می آید ولی فشار آب کم است بهترین گزینه اتوماتیک یا ست کنترل می باشد ولی اگر بدون پمپ از شیر های مصرفی آب نمی آید ، باید کلید مکانیکی و مخزن باد نصب کنید.
انواع اتو ماتیک یا ست کنترل ایتالیایی ، چینی و … از لحاظ کیفیت و دقت فرق دارند ولی همگی یک مکانیزم دارند و کارکرد صحیح همه آنها وابسته به فشار آب ورودی پمپ می باشد. و به این صورت نیست که مثلا مدلهای چینی یک تا دو طبقه و مدل های ایتالیایی تا 4 طبقه جواب بدهند.
یا به بیان ساده تر ست کنترل به این صورت کار می کند که هرگاه مصرف کننده شیر آب را باز نماید با افت فشار در سیستم و یا عبور جریان آب از ست کنترل یا اتوماتیک برد فرمان روشن شدن به موتور صادر می نماید و بعد از بسته شدن شیر توسط مصرف کننده پمپ تا رساندن فشار خط به حد تعریف شده کار نموده  پمپ خاموش می گردد جهت حفظ فشار خط ؛ درون اتوماتیک یا ست کنترل شیر یک طرفه ای (سوپاپ) تعبیه شده است که جلوی عبور آب را به پمپ از سمت خروجی اتوماتیک یا ست کنترل نمی دهد. این سیکل کاری باعث نظارت برعملکرد پمپ آب و کاهش مصرف انرژی، طول عمر بیشتر و خرابی کمتر پمپ و قطعات آن گردد. هرگاه جریان آب قبل از پمپ قطع گردد برد اتوماتیک یا ست کنترل جریان الکتریکی پمپ را قطع می کند تا از کارکرد پمپ و خشک کار کردن الکترو پمپ جلوگیری نماید.

مزایای استفاده از ست کنترل

نصب آن ساده می باشد

فضای خیلی کمی را اشغال می کند

نیاز به سرویس و نگهداری خاصی ندارد

جلو گیری از خشک کار کردن الکترو پمپ می نماید

فشار آب در طول مدت استفاده یکسان می باشد و ضربات میکانیکی نیز ایجاد نمی کند

نکته: جهت بالابردن طول عمر ست کنترل و جلوگیری از وارد شدن اسیب به اتوماتیک می توان یک عدد فیلتر بر روی ورودی خط آب ساختمان نصب کرد.

رفع عیب برخی از مشکلات اتوماتیک یا ست کنترل

درهنگام باز کردن شیر آب پمپ روشن نمی گردد:

علت: برق پمپ قطع می باشد

آب شهری قطع است یا مخزن آب خالی می باشد

سیستم اتو ماتیک پمپ خراب است

پمپ جام کرده است یا سوخته است

راه حل: برق پمپ را چک کنید

آب خروجی کنتور یا مخزن را چک کنید

سیستم اتو ماتیک پمپ را چک کنید

گیر پاژ پمپ را بررسی کنید و از سلامت پمپ اگاه شوید

پمپ خاموش نمی شود

علت: احتمالا یکی از شیراب باز است یا چکه می کند.

نشتی در سیستم لوله کشی قسمت مصرف کننده وجود دارد.

فشار آب بعد از پمپ به حدی نمی رسد که اتوماتیک عمل کند و پمپ خاموش شود.

سوپاپ دچار مشکل شده و درست عمل نمی کند.

راه حل: شیرهای آب را ببندید چکه شیر ها را برطرف نماید.

کل سیستم لوله کشی قسمت مصرف کننده را با دقت بررسی نماید.

پیچ تنظیم فشار را دوباره تنظیم نماید تا جایی که پمپ قطع شود از سلامت پروانه ها و قدرت  پمپ مطمئن شوید.

سوپاپ و واشرآن بازرسی شود.

نکته : فشاری که پمپ تامین می نماید باید بیشتر از فشار اتوماتیک باشد.

قطع ناگهانی آب هنگام کار پمپ:

علت: قطع شدن برق پمپ و ست کنترل

قطع آب شهری ؛ اتمام یا کاهش آب مخزن ورودی پمپ

گرفتگی مسیر آب به پمپ

را حل: برق ورودی به اتوماتیک را چک کنید.

از وصل بودن آب شهری و فشار آن مطمئن شوید.

ورودی و خروجی وصل به پمپ را برسی کنید باید فشار آب وجود داشته باشد.

روشن شدن چراغ قرمز ست کنترل:

علت: کم شدن فشار آب پشت ست کنترل اتمام آب مخزن یا قطع شدن آب.

هوا گرفتن مسیر پمپ تا بعد از ست کنترل در صورت وجود مخزن

قدرت پمپ کم است یا پمپ ضعیف شده است.

را حل: بررسی آب منبع و آب شبکه اصلی قبل از پمپ و رسیت دستگاه

خروجی ست کنترل را باز کنیم تا آب از آن خارج شود و اگر آب خارج نگردید چند مرتبه دستگاه را رسیت کنیم تا تله هوایی را از بین ببریم

پیچ تنظیم ست کنترل را به سمت منفی بچرخانیم تا فشار استارت و کاری ست کنترل تغییر نماید.

شیر آب بسته است ولی پمپ خاموش و روشن می شود :

در مواقعی که فشار استارت پمپ بیشتر از فشار آب شهری تنظیم شده باشد و شیر یک طرفه اتوماتیک خراب شده باشد این مشکل به وجود می آید. در این حالت فشار استارت را کمی کاهش دهید. همیشه فشار استارت را کمتر از فشار آب شهری تنظیم نمائید.

آشنایی با برخی از ست کنترل ها:

ست کنترل پنتاکس

این محصول در دو مدل مخزن دار  Hydro Tank H1 و بی مخزن Hydro Matic H1 موجود می باشد. روی دهانه خروجی پمپ نصب می شود. و پس از باز کردن شیر آب شروع به کار و بعد از بستن شیر مانع از کارکرد پمپ می گردد.

Hydro Matic H1  از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 0.5 تا 1.5 اسب و ساختمانهای یک و دوطبقه استفاده می شود. دهانه ورودی خروجی آن یک اینچ می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 10 بار و فشار کاری کاری 3.5 بار می باشد. و دارای قابلیت تنظیم فشار شروع کارکرد در زمان نصب اولیه می باشد. کاهش مصرف انرژی ،کاهش استهلاک پمپ و طول عمر پمپ از ویژگی های این محصول می باشد.

قابلیت نصب این مدل ست کنترل فقط به صورت افقی می باشد.

HydroMaticH1

HydroMaticH1

ویژگی که این ست کنترل را از دیگر ست کنترل ها متمایز می کند وجود یک منبع 0.4 لیتری در پشت این دستگاه می باشد و باعث میگردد که پمپ بر اثر چکه های آب و برداشت جزئی روشن نشود و این کار باعث صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش استهلاک پمپ می گردد از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 0.5 تا 3 اسب و ساختمان های یک تا سه طبقه استفاده می شود. دهانه ورودی خروجی آن یک اینچ می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 10 بار و فشار کاری 4.5 بار می باشد. حداکثر جریان عبوری قابل تحمل آن 12 آمپر و حداکثر دمای قابل تحمل نیز 55 درجه سانتی گراد می باشد. و یک پیچ تنظیم جهت فشار استارت بر روی آن تعبیه شده است. کاهش مصرف انرژی ،کاهش استهلاک پمپ و طول عمر پمپ از ویژگی های این محصول می باشد. این محصول ساخت ایتالیا می باشد.

قابلیت نصب این مدل ست کنترل به صورت عمودی یا افقی می باشد.

Hydro Tank H1

Hydro Tank H1

ست کنترل استریم

از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 5/ تا 5/1 اسب و ساختمان های یک و دوطبقه استفاده می شود. دهانه ورودی خروجی آن یک اینچ می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 10 بار و فشار کاری کاری 5/2 بار می باشد. حداکثر جریان عبوری قابل تحمل آن 10 آمپر و حداکثر دمای قابل تحمل 60 درجه سانتی گراد می باشد. این محصول ساخت چین می باشد. قابلیت نصب این مدل ست کنترل به صورت عمودی می باشد.

STREAM

STREAM

ست کنترل داب

از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 5/ تا 2/2 اسب و ساختمانهای یک و دوطبقه استفاده می شود. دهانه ورودی آن یک اینچ و خروجی4/1 1 می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 15 بار و فشار کاری کاری 9 بار می باشد. حداکثر جریان عبوری قابل تحمل آن 14 آمپر و حداکثر دمای قابل تحمل 60 درجه سانتی گراد می باشد. این محصول ساخت ایتالیا می باشد. قابلیت نصب این مدل ست کنترل به صورت عمودی می باشد. بر خلاف دیگر ست کنترل ها لحظه خاموش کردن پمپ توسط ست کنترل داب DAB تابع بالا رفتن فشار سیستم نیست و با بستن شیر و عدم جریان آب ست کنترل DAB  پمپ را در مدت ۵ ثانیه قطع می کند. یکی از مزایای دیگر استفاده از آن قابلیت ریست اتوماتیک علاوه بر ریست دستی می باشد. اتومات دیجیتال DAB هم ایتالیایی و بسیار با کیفیت است و تا 14 آمپر هم توانایی برق دهی دارد ولی اشکالش این است که قابلیت تنظیم فشار استارت را ندارد و مثل مدل های چینی به محض باز کردن آب ، پمپ را روشن می کند البته داب یک پیچ تنظیم دارد که با آن می توانید تعیین کنید که پمپ چه مدت بعد از بستن آب ، خاموش شود. همانطور که میدانید تمام اتومات های دیجیتال به صورت پیش فرض 8 تا 10 ثانیه بعد از بستن آب ، پمپ را خاموش می کنند ولی اتومات داب را می توان طوری تنظیم کرد که 0.5 تا 10 ثانیه بعد از بستن آب ، پمپ را خاموش کند. از آنجایی که اتومات DAB برای پمپ های تا 3 اسب طراحی و تولید شده این پیچ را گذاشته اند تا به لوله ها و وسایل خانه فشار بیش از حد وارد نشود.

 DAB SMART PRESSD

DAB SMART PRESSD

ست کنترل ماتریکس

از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 0.5تا 1.5 اسب و ساختمان های یک و دوطبقه استفاده می شود. دهانه ورودی خروجی آن یک اینچ می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 10 بار و فشار کاری 5 بار می باشد. حداکثر جریان عبوری قابل تحمل آن 12 آمپر و حداکثر دمای قابل تحمل 60 درجه سانتی گراد می باشد. این محصول ساخت چین می باشد. قابلیت نصب این مدل ست کنترل به صورت عمودی می باشد.

ست کنترل فلو

در ساخت بدنه ست کنترل فلو از جنس پلی آمید به جای پلاستیک استفاده شده است تا مقاومت بیشتری نسبت به سایر مارک های موجود در بازار داشته باشد از این ست کنترل جهت را اندازی پمپ های 5/ تا 5/1 اسب و ساختمانهای چند طبقه استفاده می شود. دهانه ورودی خروجی آن یک اینچ می باشد. شیر یک طرفه درون ست کنترل به صورت استاندارد نصب می باشد که مانع برگشت آب به پمپ و خط ورودی پمپ می شود. فشار قابل تحمل 10 بار و فشار کاری 10 بار می باشد. حداکثر جریان عبوری قابل تحمل آن 10 آمپر و حداکثر دمای قابل تحمل 60 درجه سانتی گراد می باشد. و دارای دیافراگم سیلیکونی بجای پلاستیک که باعث مقاومت و دوام بیشتر خواهد شد. ست کنترل فلو قابلیت عملکرد در ساختمان ها تا 8 طبقه را دارا می باشد. این محصول ساخت ایران می باشد. قابلیت نصب این مدل ست کنترل به صورت عمودی می باشد.

نکته: ست کنترل های دیجیتال ایتالیایی pentax و Lowara دارای قابلیت تنظیم فشار استارت می باشد یعنی می توانید این ست کنترل ها را طوری تنظیم کنید که مثلا اگر فشار اتومات دیجیتال به کمتر از 2 یا 1.5 یا 1بار رسید پمپ را استارت نماید.
و این قابلیت باعث می شود که اگر فشار آب شهری یا خط ورودی مثلا بیشتر از 1.5 بار باشد. پمپ روشن نشود و آب مصرفی بدون نیاز به مصرف انرژی تامین شود. مثلا زمانی که دستگاه آب تصفیه کن کار می کند یا کولر های آبی پر می شوند یا فلاش تانک پر می شود که این امر باعث کاهش استهلاک پمپ می شود.
همچنین می توانید ست کنترل Pentax را روی حداکثر فشار قرار دهید تا به محض باز کردن شیر آب و کمترین مصرف آب ، پمپ روشن شود.

توجـــــــــــــــه : فشاری که پمپ تامین می نماید باید حداقل 1 بار بیشتر از فشار استارت ست کنترل باشد. مثال اگر ست کنترل در فشار 2 بار پمپ را روشن می کند حداقل فشار تولیدی پمپ باید 3 بار باشد.

نحوه تنظیم ست کنترل:

در صورتی که ست کنترل شما دارای پیچ تنظیم باشد. جهت تنظیم ست کنترل بعد از نصب ابتدا یک شیر آب نزدیک به آن را باز می کنیم تا ست کنترل فرمان استارت بگیرد و هوای خط کاملا خالی شود بعد شیر آب را می بندیم  حالا شیر را کمی باز می کنیم تا آب از حالت چکه خارج شود و به صورت یک نواخت از شیر خارج شود حالا به وسیله پیچ تنظیم فشار پایین شیر را تنظیم می کنیم تا پمپ خاموش شود. حالا شیر آب را بسته و کمی بیشتر تا باز می کنیم باید پمپ روشن شود اگر روشن نشد دو باره پیچ تنظیم را کمی تنظیم می کنیم تا روشن شود بعد شیر آب را میبندیم تا پمپ خاموش شود. در اینجا کار تنظیم تمام است. حلا برای امتحان شیر را به مقدار خیلی کم باز می کنیم نباید پمپ استارت شود. دو باره شیر را می بندیم و این بار بیشتر از قبل یا کامل شیر را باز می کنیم باید پمپ روشن شود. اگر به این گونه بود کا تمام است و پمپ تنظیم شده و در هنگام چکه شیر و کارکرد وسایلی که به آب کمی دارند مانند کولر آب و فلاشتانک پمپ روشن نمی شود. و استهلاک پمپ و در مصرف انرژی صرفه جویی می شود.

مزایای ست کنترل در مقابل کلید اتوماتیک مکانیکی :

 

ست کنترل ها یا غیره قابل تنظیم یا قابل تنظیم هستند یا و در هنگام تنظیم اولیه دیگر نیاز به تنظیم و سرویس و نگهداری ندارند.

اما کلید اتو ماتیک مکانیکی در هنگام نصب حتما باید توسط نصاب با تجربه نصب و تنظیم گردد. مخزن باد باید هر ماه شارژ گردد. و نیاز به تعمیر و نگهداری دارد.

فشار اب در حین استفاده از ست کنترل کاملا ثابت است اما در سیستم پمپاژ کلید اتوماتیکی اینطور نیست و فشار آب تغیر می کند خصوصا اگر شارژ مخزن تحت فشار از تنظیم خارج شده باشد.

در هنگام قطع آب شهری یا خالی شدن مخزن آب جهت خاموش شدن ست کنترل نیاز به سیستم های حفاظتی ندارد اما کلید اتوماتیک مکانیکی نیاز به سیستم حفاظتی جهت جلوگیری از خشک کار کردن دارد.

ست کنترل ها جهت آب رسانی به ساختمان های کم جمعیت مثانند یک آپارتمان 4 طبقه که هر طبقه یک واحد باشد یا ساختمان های ویلایی بزرگ مناسب می باشد و بیشتر از این جوابگو نیست

اما سیتم پمپاژ کلید اتوماتیک و مخزن تحت فشار جهت آب رسانی به ساختمان های پر جمعیت مانند یک آپارتمان 10 طبقه که هر طبقه شش واحد باشد یا ساختمان های ویلایی و باغ های بزرگ مناسب می باشد.

معایب کلید اتومات دیجیتال:

از بیشتر ست کنترلها در مکانهایی که فشار آب خروجی ندارند نمی توان استفاده کرد مانند: استخر ها تانکر ها

استهلاک میکانیکی پمپ در سیستم ست کنترل بیشتر از سیستم کلید اتو ماتیک و مخزن تحت فشار می باشد، به علت روشن بودن بیشتر پمپ فیبر و فنر بلبرینگ ها و پروانه پمپ زود تر خراب می شوند.

در مواردی که شبکه آب ورودی به پمپ دچار افت فشار می شود ست کنترل عمل نمی کند و پمپ روشن نمی شود در این حالت باید به صورت دستی با فشار دادن کلید ریست از روی ست کنترل پمپ را استارت کرد و بعد از خاموش شدن پمپ در این حالت دوباره مصرف کننده باید این کار را تکرار کند تا پمپ روشن و آب مصرفی را از شبکه مکش نماید.

نوشته شده توسط مهندس #حمید شجاعیان