بخاری گازی وسیله‌ای برای گرم کردن درون یا بیرون ساختمان می‌باشد. سوخت مورد نیاز آن گاز طبیعی یا گاز مایع ( کپسول ) می باشد. اولین بخاری گازی بر طبق اصول کلی ساخت چراغ بونزن که یک سال قبل از اختراع بخاری گازی به وجود آمده بود ساخته شد. شعله بخاری هوا را به‌طور موضعی گرم می‌کند و سپس به وسیله قانون انتقال گرما در هوا، کل هوای اتاق گرم می‌شود. بخاری های گازی در طرح های مختلف و بازدهی حرارتی گوناگون طراحی می شوند. نحوه ی استفاده در انواع بخاری های گازی تقریباٌ یکسان است.

در ادامه با گروه خدماتی دراک سرویس در شیراز همراه باشید تا با معرفی اجزاء عیب یابی و تعمیر بخاری گازی آشنا شویم.

  1. بدنه اصلی از ورق فولاد تهیه می شود و سطح آن را با لعاب کاری و یا رنگ کاری پوشش می دهند.
  2. کوره یا همان محفظه احتراق که از ورق فولاد تهیه شده و برای جلوگیری از زنگ زدگی و ایجاد حرارت مطبوع و دوام بیشتر آن را لعاب کاری می کنند.
  3. مشعل ( اجاق ) معمولا از فولاد ضد زنگ ساخته می شود.
  4. پیلوت ( شمعک ) که کلاهک آن, گاز را در سه جهت هدایت می کند. (جرقه زن ، مشعل اصلی ، ترموکوپل )
  5. جرقه زن الکتریسیته حاصل از پیزو الکتریک داخل شیر کنترل را به جرقه تبدیل می کند.
  6. ترموکوپل وظیفه این قسمت قطع گاز در هنگام نبود شعله شمعک می باشد.
  7. شیر کنترل ( کاربراتور ) این قسمت وظیفه کنترل سوخت و روشن بودن دائم شمعک را به عهده دارد

عیب یابی و تعمیر بخاری گازی

پس از نصب بخاری گازی و بازکردن شیر اصلی بوی گاز خام به مشام می رسد:

علت: نشت گاز از دو سر شیلنگ یا لوله مسی بین شیر اصلی و شیر کنترل بخاری گازی یا لوله های ارتباطی بخار با شیر کنترل

رفع عیب: با کف صابون محل اتصال دو سر شیلنگ یا لوله مسی به شیر اصلی و شیر کنترل بخاری و لوله های ارتباطی را آزمایش و در صورت نشت گاز محل مورد نظر را رفع عیب کنید.

پس از روشن کردن بخاری بوی گاز حاصل از احتراق به مشام می رسد:

علت: مجرای دودکش مسدود شده است.

رفع عیب: مسیر دودکش را کنترل کنید.

علت: ممکن است قطر دودکش ساختمان از قطر دودکش بخاری کمتر باشد.

رفع عیب: از دودکش با قطر مناسب استفاده کنید.

علت: دودکش بدون کلاهک است.

رفع عیب: باید از کلاهک مناسب به منظور جلوگیری از وارد شدن گاز حاصل از احتراق به بخاری در اثر وزش باد, استفاده کنید.

علت: خراب بودن محفظه احتراق

رفع عیب: در صورت مشاهده چنین مشکلی کوره را تعمیر یا تعویض کنید.

با چرخاندن شیر از حالت پیلوت به شعله اصلی مشعل روشن نشده و بوی گاز به مشام میرسد:

علت: انسداد مجرای ورودی مشعل و کثیف شدن خروجی های مشعل

رفع عیب: مجرای ورودی و ژیگلور مشعل را بررسی کنید. روی مشعل را با برس و پارچه یا فشار هوا تمیز کنید.

علت: انحراف نازل یا ژیگلور گاز از جای خود.

رفع عیب: در این صورت ژیگلور و قطعات متصل به آن را در جای خود قرار داده و تنظیم کنید.

شمعک بخاری روشن می شود ولی پایدار نمی ماند و در هنگام کاربخاری خود به خود خاموش می شود :

علت: تنظیم نبودن شعله شمعک و عدم گرم شدن ترموکوپل یا خرابی ترموکوپل

رفع عیب: اگر سر ترموکوپل به صورت صحیح جلوی شعله شمعک قرار نگرفته باشد الکتریسته تولید شده توسط آن به حدی نیست که بتواند هسته بوبین را در حالت جذب نگه دارد. در نتیجه فنر بوبین هسته را به بیرون رانده و مسیر گاز را مسدود می کند. برای رفع این مشکل محل قرار گرفتن ترموکوپل را بررسی کنید و در صورتی که شعله شمعک پایین تر از سر ترموکوپل و یا بالاتر از آن قرار گرفته آن را تنظیم نمایید. اگر شعله شمعک پایدار نماند ترموکوپل یا بوبین آن خراب می باشد که ابتدا ترموکوپل را تعویض می نمایم در صورتی که مشکا رفع نشود بوبین بخاری را نیز تعویض می نمایم.

با وجود فشار گاز مناسب درشبکه  لوله کشی، شعله پیلوت کوتاه است و تنظیم نمی شود:

علت: کثیف بودن بیش از حد فیلتر یا سوراخ ورود هوا به مشعل شمعک

رفع عیب: کاور شیر کنترل را برداشته و فیلتر را تعویض نمایید.

تنظیم حداقل و حداکثر شعله بخاری

وقتی حداقل و حداکثر شعله بخاری مطلوب نیست یا حداقل شعله کم نیست و حداکثر شعله زیاد نمی باشد و فشار گاز شهری خوب می باشد. در این صورت جهت رفع عیب و تعمیر بخاری گازی مورد نظر باید مراحل پیش رو را انجام دهیم ، ابتدا موارد ایمنی را رعایت کرده و باید از فشار کلی خط گاز منزل مطمئن شویم ، جهت تائید این موضوع شعله بزرگ اجاق گاز را روشن یا شعله آبگرمکن را مشاهده می نمایم. اگر شعله قوی بود و از حرارت مطلوب برخوردار بود پس فشار گاز خوب می باشد. جهت افزایش فشار بیشتر ساختمان باید با اتفاقات اداره گاز تماس حاصل فرمایید.

در مرحله بعدی بر روی شیر گنترل یا کاربراتور بخاری  یک  شیر چرخشی جهت وضعیت شعله و بخاری موجود می باشد آن را با دست گرفته و به سمت بالا می کشیم تا از جای خود خارج شود بعد درپوش مستطیل شکل که کل شیر را پوشیده برداشته همان گونه که در تصوری مشاهده می نماید

تنظیم شعله بخاری در شیراز

دو عدد پیچ دو سوی کوچک و متوسط در کنار هم قراردارند این دو پیچ مربوط به تنظیم شعله های بخاری می باشند پیچ کوچکتر جهت تنظیم حداقل شعله و پیچ متوسط جهت تنظیم حداقل شعله و یک عدد پیچ دو سوی بزرگتر که مربوط به فیلتر گاز بخاری و شمعک می باشد. در هنگام تنظیم شعله باید بخاری روش باشد و مدام به شعله نگاه کنید و پیچ های تنظیم را با پیچ گوشتی مناسب یچرخانید بعد از تنظیم شعله در پوش و شیر تنظیم را در محل خود قرار دهید. در برخی موارد نیز فیلتر بخاری کثیف می باشد که باید فیلتر را که زیر پیچ برگتر می باشد تعویض نمایم.

تنظیم مقدار شعله پیلوت ( شمعک بخاری )

همان گونه که در تصویر مشاهده می نماید

تنظیم پیلوت شمعک در شیراز

جهت تعمیر بخاری گازی و تنظیم شعله شمعک یک عدد پیچ دوسو که بر روی قسمت پیلوت موجود می باشد با باز کردن پیچ درون لوله پیلوت یک عدد پیچ ریز تر مشاهده می نمایم که این پیچ مربوط به تنظیم شعله شمعک بخاری می باشد. در هنگام تنظیم باید بخاری بر روی حالت شمعک روشن باشد و به آرامی با چرخش پیچ و نگاه کردن همزمان به شعله شمعک آن را تنظیم نمایم. اگر شعله شمعک تنظیم نگردید سوراخی بر روی بدنه لوله مشعل وجود دارد که باید آن را تمیز و از هرگونه جسم خارجی پاک نمایم و یا فیلتر پیلوت را تعویض نمایم جهت تعویض فیلتر بر روی شیر گنترل یا کاربراتور بخاری  یک  شیر چرخشی جهت وضعیت شعله و بخاری موجود می باشد آن را با دست گرفته و به سمت بالا می کشیم تا از جای خود خارج شود بعد درپوش مستطیل شکل که کل شیر را پوشیده برداشته ، دو عدد پیچ دو سوی کوچک و متوسط در کنار هم قراردارند این دو پیچ مربوط به تنظیم شعله های بخاری می باشند یک عدد پیچ دو سوی بزرگتر که مربوط به فیلتر گاز بخاری و شمعک می باشد. پیچ را باز کرده و فیلتر بخاری را تعویض می نمایم.

نکات ایمنی که باید هنگام نصب بخاری گازی رعایت کرد:

اولین کاری که باید قبل از نصب بخاری گازی و روشن کردن آن انجام دهید مطمئن شوید که لوله دودکش آزاد و تمیز می باشد. برای اینکه مکش دودکش را کنترل کنید , شعله کبریتی را نزدیک دهانه دودکش بگیرید اگر شعله به طرف دودکش متمایل شود یعنی دودکش باز بوده و از قدرت کششی خوبی برخوردار است یا یک برگ دسمال کاغذی را در مجرای درونی سوراخ دودکش قرار دهیم و آن را آتش به زنیم باید شعله بسرعت بسوزد و دسمال سوخته به سمت بالا حرکت نماید.

پس از نصب بخاری گازی, کلیه اتصالات را با کف صابون آزمایش و نشت یابی کنید.

در صورتی که از کپسول استفاده می کنید حداقل فاصله بین کپسول و بخاری باید یک متر باشد.

قطر دودکش دیوار نباید کمتر از قطر دودکش بخاری باشد.

توجه داشته باشید درهای پنجره و اتاق را به صورت کیپ نبندید زیرا وسایل گاز سوز برای سوختن نیاز به اکسیژن دارند.

سوراخ و دریچه ورود اکسیژن به ساختمان در ساختمان ایجاد نمایید.

حتما بین سیستم لوله کشی ساختمان و بخاری گازی یک شیر قطع و وصل نصب کنید تا در صورت نیاز بتوان جریان گاز را قطع کرد.

حداقل فاصله بخاری گازی از دیوار باید ۳۰ سانتی متر باشد.

هرگز آب را روی شیشه و بدنه بخاری نریزید.

هر چند ماه یکبار کلیه اتصالات را از نظر نشت گاز با کف صابون آزمایش کنید.

سعی کنید بخاری را در محل مناسبی نصب کنید تا در مقابل جریان شدید هوا نباشد.

حتما از دودکش مناسب استفاده کنید.

برای اتصال بخاری به سیستم لوله کشی گاز از شیلنگ مخصوص گاز و یا لوله مسی و آلومینیوم استفاده کنید.

حداکثر طول شیلنگ ۱/۵ متر و طول لوله مسی ۲ متر باید باشد.

در انتهای دودکش باید کلاهکی قرار داده شود که باد گازهای حاصل از احتراق را به داخل بخاری برگشت ندهد.

انتهای لوله دودکش از بلندترین نقطه ساختمان در پشت بام باید حدود ۶۰ سانتی متر بلند تر باشد.

قبل از روشن کردن بخاری توجه داشته باشید هیچ چیز قابل اشتعالی وجود نباشد.

محل قرار گرفتن بخاری گازی باید مسطح باشد.

چنان چه برای سوخت بخاری از کپسول گاز مایع استفاده می کنید, کپسول باید مجهز به رگلاتور استاندارد شده فشار ضعیف باشد و نازل ( ژیگلور ) مشعل اصلی ویژه گاز کپسول بوده و شعله پیلوت تنظیم شود.

در صورت قطع ناگهانی گاز و خاموش شدن بخاری گازی حدود ۱۰ دقیقه صبر کنید و دوباره بخاری را روشن کنید اگر شمعک با جرقه زن روشن نشد, می توانید دریچه حرارتی را باز نمایید و با استفاده از کبریت یا فندک دستی شمعک را روشن کنید.

پرسنل دراک سرویس آماده همکاری جهت سرویس تعمیر انواع بخاری گازی در شیراز می باشند.

اجزای اصلی شیر کنترل ( کاربراتور )

  1. مکانیزم ترموکوپل
  2. کنترل کننده عبور جریان گاز
  3. فیلتر
  4. جرقه زن
  5. تنظیم کننده های عبور جریان گاز به مشعل اصلی
  6. لوله های رابط ( جنس این لوله ها از آلومینیوم یا مس می باشد و گاز را از شیر کنترل به مشعل اصلی و پیلوت می رسانند )
  7. شیشه بخاری: جنس این شیشه ها از سکوریت است و به منظور زیبایی و مشاهده شعله بخاری استفاده می شود
  8. مسیر کنترل و توزیع حرارت دودکش

ویژگی های برخی از شیرهای کنترل

  • دستگیره تعیین وضعیت
  • مجهز به جرقه زن
  • مجهز به سیستم کامل ایمنی نظارت بر شعله (F.S.D.)
  • دارای فیلتر درمسیر خروجی پیلوت
  • دارای پیچ تنظیم حداقل و حداکثر دبی گاز بطور مجزا
  • مجهز به محل اندازه گیری فشار خروجی
  • قابلیت کارکردن با گاز شهری N.G و گاز مایع    L.P.G
  • قابلیت تغییر محل ورودی نسبت به خروجی در چهار وضعیت بنا به درخواست مشتری

نوشطه شده توسط مهندس حمید شجاعیان